Felinoterapia – co to jest i jak działa?

Z okazji Dnia Kota zwracamy dziś uwagę nie tylko na towarzyski charakter tych zwierząt, lecz także na ich potencjał terapeutyczny. Kontakt z kotem może wspierać leczenie pewnych schorzeń psychicznych i fizycznych oraz poprawiać ogólną jakość życia. Felinoterapia stanowi jedną z form zooterapii, a jej skuteczność budzi spore zainteresowanie badaczy. Felinoterapia – co to jest i jak działa?

Czym jest felinoterapia

Felinoterapia to forma animaloterapii, w której wykorzystuje się odpowiednio przygotowane koty w celach terapeutycznych. Stanowi jedną z metod wspomagających proces leczenia oraz rehabilitacji. Oczywiście, nie zastępuje leczenia farmakologicznego ani psychoterapii, lecz może je uzupełniać.

Podstawą felinoterapii jest kontrolowany kontakt pacjenta ze zwierzęciem. Może on obejmować głaskanie, przytulanie, wspólną zabawę lub wykonywanie prostych czynności pielęgnacyjnych pod nadzorem terapeuty. Poszczególne etapy takiego spotkania planuje się na podstawie szerokiego wywiadu i indywidualnych potrzeb pacjenta.

Felinoterapia bywa prowadzona w placówkach medycznych, domach opieki, szkołach specjalnych oraz w ośrodkach rehabilitacyjnych. Coraz częściej organizuje się także indywidualne sesje terapeutyczne w warunkach domowych.

Felinoterapia – co to jest i jak działa? Mechanizmy działania

Oddziaływanie kota na organizm człowieka ma charakter bardzo złożony i działa na wielu poziomach. Dostrzec można bowiem zarówno wpływ na dobrostan psychologiczny, jak i fizjologiczny leczonego. Kontakt ze zwierzęciem może obniżać poziom kortyzolu, czyli hormonu stresu, oraz sprzyjać wydzielaniu oksytocyny.

Co z kolei daje mruczenie? Mruczenie kota, którego częstotliwość mieści się zazwyczaj w zakresie od około 20 do 140 herców, bywa wskazywane jako czynnik wspomagający regenerację tkanek. Niektóre badania sugerują, że wibracje o takiej częstotliwości mogą wspierać gojenie kości i zmniejszać dolegliwości bólowe.

Nic dziwnego, że te zwierzęta bardzo często charakterystycznie wibrują, kiedy same są chore. W ten sposób wspomagają własne leczenie i starają się załagodzić odczuwany dyskomfort.

Istotną rolę odgrywa także dotyk. Głaskanie kota sprzyja rozluźnieniu mięśni i spowolnieniu akcji serca. Powtarzalny, rytmiczny ruch działa uspokajająco i może ułatwiać koncentrację.

Felinoterapia – co to jest i jak działa? Felinoterapia w leczeniu zaburzeń psychicznych

Jednym z obszarów zastosowania felinoterapii jest wsparcie osób z zaburzeniami lękowymi. Obecność kota może redukować napięcie emocjonalne i ułatwiać regulację reakcji stresowej. Zwierzę nie ocenia i nie stawia wymagań, co sprzyja poczuciu bezpieczeństwa.

W przypadku depresji kontakt z kotem może motywować do podejmowania codziennych aktywności. Konieczność karmienia, dbania o higienę zwierzęcia oraz organizowania mu czasu wprowadza strukturę dnia. Regularne obowiązki sprzyjają utrzymaniu rytmu dobowego.

Felinoterapia bywa stosowana także w pracy z dziećmi ze spektrum autyzmu. Kontakt z kotem może wspierać rozwój umiejętności społecznych i komunikacyjnych. Zwierzę staje się pośrednikiem w relacji między terapeutą a dzieckiem.

Felinoterapia – co to jest i jak działa? Wsparcie w terapii osób starszych

W domach opieki i hospicjach koty wykorzystywane są jako element wsparcia emocjonalnego seniorów. Samotność i izolacja społeczna należą do czynników pogarszających kondycję psychiczną osób starszych. Obecność zwierzęcia może zmniejszać poczucie osamotnienia.

Kontakt z kotem sprzyja aktywizacji. Osoby starsze chętniej podejmują rozmowę, gdy jej tematem jest zwierzę. Wspólne wspominanie wcześniejszych doświadczeń z kotami może pobudzać pamięć długotrwałą.

Zajęcia z udziałem kota mogą także wspierać rehabilitację ruchową. Delikatne ruchy związane z głaskaniem czy podawaniem przysmaków stymulują motorykę małą oraz koordynację wzrokowo ruchową.

Rehabilitacja fizyczna

Felinoterapia może stanowić uzupełnienie rehabilitacji osób po urazach oraz operacjach. Motywacja do wykonywania ćwiczeń bywa większa, gdy w terapii uczestniczy zwierzę. Proste zadania, takie jak sięganie po zabawkę dla kota, mogą wspierać usprawnianie kończyn.

W przypadku osób z przewlekłym bólem kontakt z kotem może wpływać na subiektywne odczuwanie dolegliwości. Mechanizm ten wiąże się z odwróceniem uwagi oraz poprawą nastroju. Zmniejszenie napięcia mięśniowego sprzyja także ograniczeniu bólu.

Osoby z nadciśnieniem tętniczym mogą doświadczać obniżenia ciśnienia krwi podczas spokojnego kontaktu ze zwierzęciem. Efekt ten obserwowany jest zwłaszcza w sytuacjach regularnej, pozytywnej interakcji.

Organizacja i bezpieczeństwo terapii

Felinoterapia powinna być prowadzona przez wykwalifikowanego terapeutę we współpracy z opiekunem kota. Zwierzę musi być odpowiednio zsocjalizowane, łagodne i przyzwyczajone do kontaktu z różnymi osobami. Konieczne są również regularne badania weterynaryjne.

Sesje terapeutyczne planuje się z uwzględnieniem stanu zdrowia pacjenta. Należy wziąć pod uwagę alergie, obniżoną odporność oraz ewentualny lęk przed zwierzętami. Czas trwania i intensywność kontaktu dostosowuje się indywidualnie.

Należy dbać także o dobrostan kota. Zwierzę nie powinno być przeciążane ani narażane na stres. Terapia przynosi korzyści tylko wtedy, gdy relacja jest bezpieczna dla obu stron. Spotkań nie powinno być zatem zbyt wiele w ciągu dnia. Dodatkowo, kot powinien mieć także stałe, bezpieczne schronienie, do którego każdego dnia może wrócić.

Dlaczego warto adoptować kota?

Posiadanie kota może wpływać na obniżenie poziomu stresu i poprawę samopoczucia. Regularny kontakt ze zwierzęciem sprzyja wyciszeniu oraz budowaniu poczucia więzi. Wiele osób deklaruje, że obecność kota zwiększa poczucie sensu i odpowiedzialności.

Opieka nad kotem sprzyja kształtowaniu rutyny. Stałe pory karmienia i zabawy organizują dzień. Struktura ta bywa szczególnie cenna dla osób pracujących zdalnie lub przebywających w domu przez dłuższy czas.

Obecność kota może także sprzyjać integracji społecznej. Rozmowy na temat zwierząt ułatwiają nawiązywanie kontaktów. Wspólne zainteresowania związane z opieką nad kotami mogą budować więzi międzyludzkie.

Felinoterapia – co to jest i jak działa? Ograniczenia i przeciwwskazania

Felinoterapia nie jest metodą odpowiednią dla wszystkich. Przeciwwskazaniem mogą być silne alergie na sierść lub ślinę kota. W niektórych przypadkach kontakt ze zwierzęciem może nasilać objawy astmy.

Osoby z głęboką immunosupresją wymagają szczególnej ostrożności. Decyzję o udziale w terapii z udziałem kota powinien podejmować lekarz prowadzący. Konieczne jest także przestrzeganie zasad higieny.

Przypominamy, iż nie należy traktować felinoterapii jako uniwersalnego i głównego rozwiązania dla wszelkich schorzeń. Stanowi ona formę wsparcia, której skuteczność zależy od indywidualnych uwarunkowań oraz właściwej organizacji procesu terapeutycznego. Nie zastąpi farmakoterapii, regularnych ćwiczeń ani trwałego wdrażania zdrowych nawyków.

Felinoterapia – co to jest i jak działa? Podsumowanie

Felinoterapia to metoda wspomagająca leczenie i rehabilitację, oparta na kontrolowanym kontakcie człowieka z kotem. Może przynosić korzyści w obszarze zdrowia psychicznego i fizycznego, pod warunkiem właściwego przygotowania oraz nadzoru specjalistów.

Obecność kota, zarówno w terapii, jak i w codziennym życiu, może wspierać dobrostan, redukować stres i sprzyjać budowaniu poczucia bezpieczeństwa. Czy zatem z okazji Dnia Kota nie powinniśmy bardziej docenić swoich pupili? Albo zdecydować się na adopcję?

Źródła:

www.kocieporady.pl
www.zwierzetaiweterynaria.pl
www.swiatkotow.pl
www.psychologia.edu.pl